Ο Άθως του
Σπύρου Παπαλουκά





Παράθυρο στο σύμπαν του
Νίκου Εγγονόπουλου





Το Άγιον Όρος
στη Νεοελληνική τέχνη





Ανδρέας Σχοινάς

Το ημερολόγιο της
καθημερινότητας




ΧΑΡΗΣ ΚΑΚΑΡΟΥΧΑΣ

Πλούσιο φωτογραφικό υλικό
από τον διεθνώς αναγνωρισμένο
Έλληνα δημιουργό




Γ. ΧΑΛΕΠΑΣ

Δείτε το αφιέρωμα
στον Έλληνα γλύπτη




Video – ντοκουμέντο
της θρυλικής
Martha Graham

(με τουλάχιστον DSL-384kbps.
Ρυθμίστε το video σε full screen)

    Προηγούμενη σελίδα
    Εκτύπωση

    Συνομιλία με το Νίκο Αλεξίου
    1/1/2007

    Ο Νίκος Αλεξίου είναι ο καλλιτέχνης που θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας στην 52η Διεθνή Έκθεση Τέχνης της Μπιενάλε Βενετίας, από τις 10 Ιουνίου έως τις 21 Νοεμβρίου 2007. Ήδη, με σημαντικές διακρίσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό - θυμίζουμε ότι με τη Λίζη Καλλιγά απέσπασαν το κορυφαίο βραβείο πέρυσι στην Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας -, θα αντιπροσωπεύσει τη χώρα μας τη φορά αυτή με ένα σπονδυλωτό έργο - εγκατάσταση, το οποίο αντλεί από το κεντρικό μωσαϊκό του καθολικού της Ιεράς Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους.

    Η συνέντευξη του Έλληνα εικαστικού και του καθηγητή, που έκανε τη σχετική πρόταση Γιώργου Τζιρτζιλάκη, δόθηκε στη δημοσιογράφο Κατερίνα Χουζούρη, για λογαριασμό του ραδιοφωνικού σταθμού της Εκκλησίας της Ελλάδος.

    Σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε τηλεφωνικά τον κύριο Αλεξίου και τον κύριο Τζιρτζιλάκη. Θέλω να σας ευχαριστήσω και τους δύο για το χρόνο που μας διαθέτετε σήμερα.
    κύριε Αλεξίου, πως αισθάνεστε που επιλεγήκατε να εκπροσωπήσετε την Ελλάδα σε μία διοργάνωση όπως είναι η Μπιενάλε;

    Χαρούμενος είμαι κι ευχαριστημένος. Θέλω να ευχαριστήσω αρχικά τον Γιώργο που έκανε την πρόταση και μετά όλους όσους την υποστήριξαν.

    κύριε Τζιρτζιλάκη, τι είδατε στο έργο του κυρίου Αλεξίου που σας οδήγησε να επιλέξετε την δική του εγκατάσταση από τις άλλες συμμετοχές ;

    Στην πραγματικότητα αυτό που ξεχωρίζει στο έργο του Νίκου, αυτό που λάμπει θα έλεγα είναι ότι έχει κάτι πάρα πολύ σύγχρονο μέσα του, ό,τι δηλαδή μπορεί και συνδυάζει ας πούμε μία χειροτεχνική επιδεξιότητα που είναι μία υψηλή αισθητική, που είναι στην εποχή μας εξαιρετικά σύγχρονη και επίκαιρη, μία σωματικότητα…Συνδυάζει αυτό που λέμε σύγχρονη γλώσσα με το βάθος με τις ρίζες, με την παράδοση. Αυτήν την σχέση ανάμεσα στο σύγχρονο με αυτό που είναι στο βάθος μας, στο παρελθόν μας, σαν κάτι ασταθές, σαν διακινδύνευση, σαν ένας κλονισμός όχι σαν μια βεβαιότητα…Δεν είναι αμυντική η στάση του είναι επιθετική. Αυτή η σχέση είναι ως ερώτημα, ως αβεβαιότητα, ως κλονισμός. Αυτό το ερώτημα κάνει το έργο του σύγχρονο.

    κύριε Αλεξίου η φετινή συμμετοχή σας συγκεντρώνει στοιχεία από παλαιότερα έργα σας όπως από την Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας ή την εγκατάσταση με την οποία συμμετείχατε στην έκθεση Breakthroughστη Μαδρίτη. Οι βυζαντινές τοιχογραφίες της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη του 14ου αιώνα, η Μονή Ιβήρων σας εμπνέουν. Να υποθέσω ότι χώροι με ιστορία, με παρελθόν, με παρόν και πνευματικότητα αποτελούν για εσάς πηγή έμπνευσης ;

    Μάλλον γίνεται λίγο ανάποδα. Δηλαδή κατάλαβα ότι μέσα από την εμπειρία της ίδιας της δουλειάς, μάλλον ο τρόπος που δουλεύω με φέρνει στο να κατανοώ ενδεχομένως κάποια πράγματα. Δηλαδή μ’ αρέσει το ψηφιδωτό της Ιβήρων, άρα σχεδιάζοντάς το βυθίζομαι μέσα σ’ αυτό, ξανασχεδιάζοντάς το βυθίζομαι μέσα σ’ αυτό, κι έτσι το κατανοώ, το κατακτώ. Ή βρίσκω μέσα από την ίδια την εμπειρία της τεχνικής, μέσα από την τριβή με το υλικό μου, να ξαναέρχεται στην επιφάνεια δεν θα έλεγα ένα παλιό σχέδιο, να ξαναδημιουργεί ένα σύγχρονο έργο μια παλιότερη διαδικασία. Ας πούμε, τον τίτλο Angel rolling up the heavens, τον δανείστηκα από μια πολύ ωραία έκδοση για τη Μονή της Χώρας, όπου πάνω από την σύνθεση Η Δευτέρα Παρουσία, είναι ένας άγγελος που κρατά ψηλά στα χέρια του, το σύμπαν σαν ρολό, σ’ έναν πάπυρο. Αυτή η εικόνα, μου ταίριαζε στην δικιά μου διαδικασία, ότι τίποτε δεν πετάω, από το ένα έργο περνάω στο άλλο, δηλαδή το μέρος γίνεται όλον και το όλον ξαναγίνεται μέρος. Ήταν ένας ποιητικός τίτλος για να εξηγήσει τη διαδικασία.

    κύριε Αλεξίου χρησιμοποιείτε ταπεινά υλικά όπως χαρτί, νήμα, ύφασμα και καλάμι, υλικά ελαφριά, χωρίς βάρος. Περίπλοκες όμως τεχνικές όπως ψηφιδωτό και ιδιαίτερες όπως τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος ;

    Δεν είναι ότι θέλω να πω κάτι. Αν λέγεται κάτι λέγεται μέσα από το ίδιο το έργο. Εγώ ακολουθώ μία διαδικασία. Η δουλειά μου είναι να κάνω αυτό που κάνω. Δηλαδή ξεκινώ το πρωί και λέω πρέπει εύκολα να βρω τα υλικά. Ίσως αυτό να εξηγεί και τα ελαφρά υλικά. Είναι δηλαδή πράγματα για τα οποία δεν χρειάζεται να τρέξω πολύ, να ψάξω να τα βρω. Δηλαδή με το που θα σηκωθώ, ν’ απλώσω το χέρι μου να πιάσω ένα χαρτί και να επικεντρωθώ σ’ αυτό το χαρτί και τελικά να δημιουργηθεί ένα μαγικό πράγμα. Δηλαδή το ίδιο το χαρτί να με εκπλήξει κι εμένα Αυτό που θέλω να πω…Δηλαδή που τα βρήκα αυτά. Αναρωτιέμαι όλα αυτά τα χρόνια ποια ήταν η αφετηρία, δηλαδή που τα βρήκα αυτά και τι ανασύρεται κι από πού κατάγεται αυτό. Και σκεφτόμουν αυτό ό,τι τελικά όλα αυτά που κάνω αναπαριστούν αυτό που έφερα από παιδάκι. Δηλαδή όλα αυτά τα μοτίβα τα σκεπαζόμουν από παιδάκι και τα σκεπάζομαι ακόμη. Δηλαδή είναι οι κουβέρτες της μαμάς μου, αν εξηγεί κάτι αυτό. Η εμπειρία που ξαναγίνεται εμπειρία. Δηλαδή το έργο είναι εμπειρία. Δεν είναι «θέλω να πω αυτό».

    κύριε Τζιρτζιλάκη, με την ιδιότητά σας του επιμελητού της έκθεσης θέλω να μας περιγράψετε την εγκατάσταση του κυρίου Αλεξίου ;

    Η καλύτερη περιγραφή που θα μπορούσα να κάνω είναι αυτή που κάνει ο Νίκος.
    Νομίζω ότι ο τρόπος που μιλάει είναι μια περιγραφή του έργου. Είναι αυτή η λογική ενός έργου που μας τυλίγει, μας φροντίζει, κατοικούμε μέσα σ’ αυτό, είναι σπίτι. Είναι η πιο ακριβής περιγραφή που μπορούμε να δώσουμε τώρα. Το έργο είναι εν εξελίξει. Είναι βάσανο το έργο, είναι κάτι που γίνεται. Βλέπετε τώρα που τον ακούτε να μιλάει ότι τις λέξεις είναι σαν να τις φτιάχνει…Είναι ένα έργο που γίνεται μέσα απ’ αυτό που φτιάχνουμε, μέσα απ’ αυτό που φτιάχνει εκείνος. Εγώ κουβεντιάζω μαζί του αλλά αυτός το φτιάχνει. Μάλλον έχουμε ξεμάθει να σκεπτόμαστε έτσι τα έργα τέχνης. Σκεπτόμαστε την τελική εικόνα. Το έργο είναι αυτό που υπάρχει πριν από το έργο.



    κύριε Αλεξίου, σε δήλωσή σας, στην εφημερίδα Καθημερινή της 7ης Νοεμβρίου σημειώνετε : «το ψηφιδωτό το πρωτοείδα πριν από 11 χρόνια στον Άθω. Δουλεύω με αυτό τα τελευταία 10 χρόνια. Το θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό διότι εμπεριέχει μοτίβα και οπτικούς κώδικες που επαναλαμβάνονται σε όλους τους πολιτισμούς που βρίσκονται στην ακμή τους, από τον μινωϊκό και τον μυκηναϊκό, την κλασική Ελλάδα και τη Ρώμη μέχρι και τα εμβληματικά κυβερνητικά κτίρια στη σύγχρονη Αμερική. Λες και αναπαριστούν το ανθρώπινο DNA, το σύμπαν». Δηλαδή το Άγιο Όρος θα μπορούσε να πει κανείς, είναι οικουμενικό, τόσο μακριά από τον λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο, κι όμως συγκεντρώνει όλους τους πολιτισμούς, συνδιαλέγεται αρμονικά μ’ αυτούς διατηρώντας την αυθεντικότητά του, είτε ως κοινότητα ανθρώπων, είτε ως χώρος, είτε ως αρχιτεκτονική. Θέλω να ζητήσω από εσάς την τελευταία λέξη.

    Δεν είμαι ειδικός να μιλήσω για τέτοια θέματα. Επανέρχομαι στην εμπειρία. Βρέθηκα εκεί. Ταξίδεψαν τα μάτια μου, πάνω σ’ αυτό το σχέδιο, πάνω σ’ αυτό το δάπεδο, περπάτησα εκεί, όπως όλος ο κόσμος που πάει εκεί. Από κει και πέρα αυτή η διαδικασία, συνεχίζοντας αυτό που είπε ο Γιώργος, αν αύριο το πρωί μας πούνε ότι κρεμάτε την έκθεση και έχετε αύριο το βράδυ εγκαίνια, το έργο το έχουμε. Το ενδιαφέρον είναι ότι από τώρα μέχρι τον Ιούνιο στην Βενετία, θα ξαναμπούμε όσοι μπούμε σ’ αυτό το ταξίδι, θα συνεχίσουμε να πράττουμε. Το έργο το είχαμε, το έχουμε και θα το έχουμε. Κάθε φάση του έργου είναι ολοκληρωμένη. Επομένως η δουλειά μας είναι η ζωή μας, κι εδώ αποκτά ένα ενδιαφέρον και είμαι τυχερός σ’ αυτό, ότι θα είμαστε πολλοί άνθρωποι που θα φτάσουμε στη Βενετία το καλοκαίρι, που θα εμπλακούν κι άλλοι άνθρωποι στη μυθολογία. Αυτό είναι τύχη κι αυτό είναι πραγματικά το μεγάλο ευχαριστώ στο Γιώργο, με το Γιώργο γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, παρακολουθεί τη δουλειά μου, με βοηθάει, ζούμε στην ίδια πόλη, είναι αυτή η λοξή ματιά που ρίχνουμε ο ένας στον άλλο. Και αυτό είναι κοινό. Αυτό το έργο έχει κάτι από το εμείς.

    (φωτογραφία: λεπτομέρεια της νέας εγκατάστασης του Νίκου Αλεξίου)



    Προηγούμενη σελίδα
    Εκτύπωση